วันเช็งเม้ง 2569 เริ่มวันที่เท่าไร มีความสำคัญอย่างไร
วันเช็งเม้งเป็นเทศกาลสำคัญของชาวจีนและชาวไทยเชื้อสายจีน ซึ่งจัดขึ้นเพื่อแสดงความเคารพและรำลึกถึงบรรพบุรุษ ณ สถานที่ฝังศพหรือฮวงซุ้ย ในช่วงเดือนสามตามปฏิทินจีน คำว่า “เช็ง” หมายถึง ความสะอาดและความบริสุทธิ์ ส่วนคำว่า “เม้ง” หมายถึง ความสว่างหรือความแจ่มใส เมื่อรวมความแล้วจึงสื่อถึงช่วงเวลาแห่งความปลอดโปร่ง ฟ้าใส อากาศบริสุทธิ์ อันเป็นลักษณะเด่นของฤดูใบไม้ผลิในประเทศจีน ซึ่งต้นไม้และพืชพรรณกำลังผลิใบเขียวขจี จึงถือเป็นช่วงเวลาที่เหมาะสมแก่การเดินทางไปกราบไหว้บรรพบุรุษ ณ สุสาน แทนการสักการะป้ายวิญญาณภายในบ้าน
วันเช็งเม้ง หรือที่เรียกกันว่า “วันไหว้บรรพบุรุษ” นับเป็นวาระสำคัญที่ลูกหลานจะได้เดินทางไปยังสุสานเพื่อแสดงความกตัญญูกตเวที ระลึกถึงพระคุณของผู้ล่วงลับ ตลอดจนร่วมกันทำความสะอาดและปรับปรุงสถานที่ฝังศพให้เรียบร้อย ถือเป็นธรรมเนียมที่สะท้อนคุณค่าด้านความเคารพและความผูกพันในครอบครัวอย่างลึกซึ้ง
วันเช็งเม้ง 2569 เริ่มวันที่เท่าไร
สำหรับปี พ.ศ. 2569 ในประเทศจีน โดยทั่วไปจะเริ่มประกอบพิธีไหว้บรรพบุรุษในวันที่ 5 เมษายน 2569 อย่างไรก็ตาม สามารถประกอบพิธีล่วงหน้าได้ในช่วงระหว่างวันที่ 15 มีนาคม ถึงวันที่ 8 เมษายน
ในประเทศไทย โดยธรรมเนียมจะยึดวันที่ 5 เมษายนของทุกปีเป็นหลัก และขยายช่วงเวลาออกไปก่อนหน้า 3 วัน และหลังจากนั้นอีก 3 วัน รวมระยะเวลา 7 วัน คือระหว่างวันที่ 2 – 8 เมษายน
ความหมายและที่มาของคำว่า “เช็งเม้ง”
คำว่า “เช็งเม้ง” มีรากศัพท์จากภาษาจีนสองคำ ได้แก่ “เช็ง” ซึ่งหมายถึง ความสะอาดหรือบริสุทธิ์ และ “เม้ง” ซึ่งหมายถึง ความสว่าง เมื่อรวมกันจึงหมายถึงช่วงเวลาที่อากาศแจ่มใส ท้องฟ้าปลอดโปร่ง เหมาะสมแก่การทำกิจกรรมกลางแจ้ง โดยเทศกาลนี้มักตรงกับช่วงปลายเดือนมีนาคมถึงต้นเดือนเมษายนของทุกปี
ความสำคัญของเทศกาลเช็งเม้ง
เทศกาลเช็งเม้งเป็นประเพณีที่สืบทอดต่อเนื่องยาวนานกว่า 2,500 ปี มีความหมายโดยนัยถึงการดูแลและทำความสะอาดสุสาน ความสำคัญของเทศกาลนี้สามารถสรุปได้ดังนี้
- แสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพบุรุษ
เป็นการรำลึกถึงคุณความดี แสดงความเคารพ และสำนึกในพระคุณของผู้ล่วงลับ - ส่งเสริมความสัมพันธ์ภายในครอบครัว
เป็นโอกาสให้สมาชิกในครอบครัวได้กลับมาพบปะ พูดคุย และกระชับสายใยความผูกพัน - สืบสานวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม
เป็นการรักษาขนบธรรมเนียมที่สืบทอดจากบรรพชน - อุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ล่วงลับ
ลูกหลานตั้งจิตอธิษฐานเพื่อส่งบุญกุศลไปยังบรรพบุรุษ - ดูแลรักษาฮวงซุ้ย
มีการทำความสะอาด ปรับปรุง และจัดภูมิทัศน์บริเวณสุสานให้เรียบร้อย - เสริมความเป็นสิริมงคล
มีความเชื่อว่าการไหว้บรรพบุรุษในวันดังกล่าวจะก่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองแก่ลูกหลาน
ข้อห้ามในวันเช็งเม้ง
- สตรีมีครรภ์ควรหลีกเลี่ยงการเข้าเขตสุสาน
- ไม่ควรถ่ายภาพภายในบริเวณสุสาน
- ควรหลีกเลี่ยงการสวมใส่เสื้อผ้าสีฉูดฉาด
- ไม่ควรเข้าร่วมพิธีกับครอบครัวอื่น
- หลีกเลี่ยงการไปประกอบพิธีในขณะมีอาการเจ็บป่วยหรืออยู่ในช่วงเคราะห์ร้ายตามความเชื่อ
- ไม่ควรปลูกต้นไม้บนหลุมฝังศพ
เครื่องเซ่นไหว้ที่นิยมใช้ในพิธีเช็งเม้ง
รายการอาหารและเครื่องประกอบพิธีโดยทั่วไป ได้แก่
- ไก่ต้ม จำนวน 1 ตัว
- หมูสามชั้นต้ม ประมาณครึ่งกิโลกรัมขึ้นไป
- เส้นบะหมี่สด
- ขนม 3 ชนิด ได้แก่ เต่เหลี่ยว ข้าวเหนียวกวน และขนมเต่า (กู้)
- ขนมถ้วยฟู (ฮวดโก้ย)
- สับปะรด 2 ผล พร้อมก้านและจุก
- น้ำชา
- ธูป เทียน กระดาษเงิน กระดาษทอง และประทัด
ขั้นตอนการประกอบพิธีเช็งเม้ง
ตามธรรมเนียมจะให้ผู้อาวุโสในครอบครัวเป็นผู้เริ่มพิธีกราบไหว้ก่อน จากนั้นเมื่อธูปเทียนใกล้ดับ ลูกหลานจะทำการเผากระดาษเงินและกระดาษทอง โดยมีการกำหนดขอบเขตบริเวณด้วยหวาย เพื่อแสดงว่าเครื่องกระดาษดังกล่าวอุทิศให้แก่บรรพบุรุษของครอบครัวนั้นโดยเฉพาะ ผู้ที่ทำหน้าที่กำหนดขอบเขตต้องเป็นลูกหลานโดยสายตรงเท่านั้น
ภายหลังเสร็จสิ้นพิธี บางครอบครัวอาจร่วมรับประทานอาหารบริเวณสุสาน เพื่อแสดงออกถึงความสมัครสมานสามัคคีและสืบสานสายสัมพันธ์ภายในครอบครัว อันเป็นการแสดงความเคารพต่อบรรพบุรุษอีกประการหนึ่ง
